Groene schimmel op je kweekset: Trichoderma herkennen en wat je nog kunt doen

In ons stuk over wat normaal is op een kweekset stond een uitzondering: groen. Die uitzondering verdient een eigen uitleg, want een groene plek is het enige veelvoorkomende probleem waarbij snel handelen echt verschil maakt. Dit is wat je ziet, waar het vandaan komt en wat je er nog aan kunt doen.

Hoe herken je Trichoderma?

Trichoderma begint als een klein wit vlekje dat zich niet laat onderscheiden van gewoon mycelium. Binnen een of twee dagen kleurt het midden grasgroen tot blauwgroen en wordt de plek poederig, alsof er groen stof op ligt. Dat poeder zijn miljoenen sporen. Kenmerkend is de scherpe rand: het groen ligt vaak als een eiland in een witte omgeving, en dat eiland groeit met de dag.

Verwar het niet met de blauwgroene verkleuring die sommige paddenstoelen zelf krijgen bij een kneuzing, of met de gele en bruine plekken die bij ouder mycelium horen. De combinatie poederig plus groen plus groeiend is het signalement.

Waar komt het vandaan?

Trichoderma is een van de meest voorkomende schimmels op aarde. Hij zit in elke handvol tuingrond, in compost, op oud hout en in de lucht. In een kwekerij houden we hem buiten met steriel werken en schone lucht, maar zodra een blok bij jou thuis geopend is, ligt hij op de loer. Een sneetje in het plastic is een deur, en een blok dat te warm en te nat staat is een uitnodiging. De besmetting is dus meestal thuis ontstaan en zelden onderweg, al sluiten we dat laatste nooit uit.

Kun je een blok met een groene plek nog redden?

Vaak wel, als je er vroeg bij bent. De vuistregel: een plek kleiner dan een handpalm aan de buitenkant is te behandelen, een blok dat van binnen groen is niet.

1. Zet het blok apart, weg van andere kweeksets en niet in de keuken waar je eten klaarmaakt.
2. Snijd de groene plek ruim weg met een schoon mes, minstens een centimeter in het gezonde witte gedeelte. Doe dat buiten of boven de gootsteen, met zo min mogelijk stof.
3. Gooi het weggesneden deel meteen in een dichte zak in de afvalbak, niet op de compost.
4. Was je handen en het mes, en zet het blok terug op een koelere, luchtiger plek.

Komt het groen binnen een paar dagen terug op dezelfde plek, dan zit het dieper dan je kunt snijden en is het blok verloren. Neem dan wel de oogst die er nog op staat: paddenstoelen die groeien op een gezond deel van het blok zijn gewoon eetbaar, spoel ze even af.

Is Trichoderma gevaarlijk?

Voor gezonde mensen niet. Het is een tuinschimmel waar je dagelijks mee in aanraking komt. Wel geldt: niet expres inademen, dus geen groene wolken maken bij het wegsnijden, en mensen met een verzwakte weerstand of astma laten het opruimen beter aan iemand anders over.

Hoe voorkom je het de volgende keer?

Drie dingen doen negentig procent van het werk. Ten eerste koelte: een blok bij 15 tot 20 graden is ruim in het voordeel, bij 25 graden en hoger wint Trichoderma bijna altijd. Ten tweede lucht: geen afgesloten kast, wel een plek waar de lucht af en toe ververst. Ten derde nat maar niet drijfnat: sproeien is goed, plassen water in de zak niet. Wie een blok binnen een week na ontvangst opent en direct aan het werk zet, in plaats van hem weken in de doos te laten staan, geeft de schimmel bovendien nauwelijks tijd om binnen te komen.

Wanneer mail je ons?

Altijd als het groen er binnen de eerste dagen na ontvangst al zit, of als het door het hele blok loopt. Stuur een foto en je bestelnummer via de contactpagina, dan kijken we mee en regelen we het. Een besmet blok is geen schande, het is een levend product, en soms wint de verkeerde schimmel. Wij zorgen dan dat jij alsnog aan het oogsten komt.