Kweekset of zelf broed kopen: wat past bij jou?

Wie voor het eerst paddenstoelen wil kweken, komt bij ons twee startpunten tegen: een kweekset die kant-en-klaar is, of een zakje broed om zelf een substraat mee te enten. De prijs van het broed valt lager uit en dat trekt, maar goedkoper is niet altijd beter. Het zijn eigenlijk twee verschillende hobby's, en dit stuk helpt je kiezen welke van de twee jij eigenlijk wilt.

Wat is het verschil?

Een kweekset is een blok substraat dat bij ons al volledig doorgroeid is met mycelium. Al het moeilijke werk, het steriliseren, enten en weken doorgroeien, is gedaan. Jij snijdt het plastic open, sproeit, en binnen een tot twee weken oogst je. Broed is het tussenproduct: mycelium op een dragermateriaal dat je zelf door een substraat mengt. Dat substraat moet je zelf maken en pasteuriseren, en daarna moet het bij jou thuis nog doorgroeien voordat er iets te oogsten valt.

Kies een kweekset als...

• je wilt weten of paddenstoelen kweken iets voor je is voordat je er tijd in stopt;
• je binnen twee weken resultaat wilt, bijvoorbeeld voor een cadeau of met kinderen;
• je geen zin hebt in stro pasteuriseren, emmers en een beetje rommel;
• je een soort wilt proberen die op los substraat lastig is, zoals pruikzwam of eikhaas.

Een XL-blok van ruim drie kilo geeft twee tot vier vluchten. Reken op een kilo of meer aan paddenstoelen in totaal, verdeeld over een maand of twee. Zekerheid en gemak zijn de kern: de kans dat er niets komt is klein, en als het gebeurt kijken wij mee.

Kies broed als...

• je het proces zelf wilt begrijpen en er plezier aan beleeft om iets van nul op te bouwen;
• je gratis substraat hebt: koffiedik van je werk, stro van een boer, houtsnippers van de gemeente;
• je meer volume wilt dan een blok: met een zakje broed ent je een hele emmer of meerdere zakken;
• je al een keer een kweekset hebt gehad en nu de volgende stap wilt zetten.

Broed is per kilo oogst goedkoper, maar de rekening bevat ook je eigen tijd en een hoger risico. Een emmer stro die je zelf pasteuriseert kan mislukken, en de eerste keer gebeurt dat vaker dan de tweede keer. Wie dat als deel van de hobby ziet, heeft er geen last van. Wie gewoon paddenstoelen wilde, wel.

Hoeveel werk is broed eigenlijk?

Voor een emmer oesterzwammen op stro: een uur stro knippen en pasteuriseren in heet water, een half uur laten uitlekken, tien minuten mengen met broed en in de emmer stampen. Daarna twee tot drie weken wachten terwijl het doorgroeit, en dan sproeien tot de oogst. Koffiedik is eenvoudiger (vers uit de machine is het al pasteurisatie-schoon) maar ook grilliger. Het is geen groot project, maar het is wel een project.

En de combinatie?

Veel klanten beginnen met een kweekset, raken enthousiast bij de eerste oogst en stappen dan over op broed voor het volume. Dat is precies de goede volgorde. Wie het andersom doet en begint met broed, krijgt soms bij de eerste mislukte emmer het idee dat kweken niets voor hem is, terwijl het gewoon een leerproces was. Eerst zeker oogsten, dan pas leren, is onze eerlijke aanbeveling.

Voor stammen in de tuin is dit overigens allemaal niet van toepassing: daar wil je pluggen, en die keuze hebben we eerder al uitgelegd.