Welke paddenstoel past bij mijn tuin? Een beslisboom in vijf vragen

December is de maand waarin we de meeste keuzevragen krijgen. Deels van mensen die een cadeau zoeken, deels van mensen die de winter willen gebruiken om het entseizoen voor te bereiden. Het assortiment is intussen groot genoeg om erin te verdwalen: twintig soorten, verkrijgbaar als kweekset, pluggen of broed. Deze vijf vragen brengen je naar het juiste product. Beantwoord ze eerlijk, dat werkt het best.

Vraag 1: heb je buitenruimte met schaduw?

Nee, alleen een woning of een zonnig balkon: dan kweek je binnen met een kweekset, en kun je verder naar vraag 4. Ja, een tuin, een schaduwrijk balkon of een stuk grond: dan staan alle deuren open. Door naar vraag 2.

Vraag 2: kun je aan vers loofhout komen?

Ja, een stam, dikke tak of stronk van beuk, eik, berk, els, wilg, populier of vlier, hooguit zes weken oud (zie waar je dat vindt): dan wil je pluggen. Door naar vraag 3. Nee, geen hout maar wel een border of een hoek grond: dan is de blauwplaatstropharia op houtsnippers jouw soort, punt. Geen hout, geen grond, wel een schaduwrijk balkon: een emmer stro met oesterzwambroed.

Vraag 3: hoeveel geduld heb je?

Weinig, je wilt binnen een jaar iets zien: kies een snelle soort. Gewone oesterzwam op zacht hout (els, wilg, populier), of judasoor als je vlier hebt. Gemiddeld, anderhalf jaar is prima als het daarna jaren doorgaat: shiitake op eik of beuk, nameko, populierleemhoed. Veel, je denkt in jaren en houdt van bijzonder: eikhaas, reishi of zwavelzwam op een dikke eik.

Wil je bovendien iets in de winter oogsten, dan hoort daar altijd een tak met fluweelpootje bij, ongeacht je geduld.

Vraag 4: waar staat het blok?

Voor wie binnen kweekt. Koel, een hal, bijkeuken of onverwarmde kamer onder de 20 graden: gewone oesterzwam, pruikzwam of eikhaas. Warm, een woonkamer met de verwarming aan: de roze oesterzwam, de enige die van warmte houdt, of de gele die het ook goed doet. Een pruikzwam naast de kachel gaat niet lukken, hoe graag je het ook wilt.

Vraag 5: voor wie is het?

Voor jezelf, eerste keer: gewone oesterzwam, in welke vorm dan ook. Voor kinderen: roze oesterzwam als kweekset, zie waarom. Voor een kok: pruikzwam als kweekset, of shiitake-donko op stam voor wie geduld heeft. Voor een tuinier: blauwplaatstropharia, of pluggen naar keuze plus het advies om in februari te enten. Voor iemand van wie je het niet weet: een cadeaubon, dan doorloopt diegene deze lijst zelf.

De uitkomsten op een rij

Kom je er niet uit, of zit jouw situatie ertussenin? Beschrijf hem in een mail, met een foto van de plek als je die hebt. Wij lopen dezelfde vijf vragen met je door en zeggen wat we zelf zouden nemen. Vaak is dat het goedkoopste product, en dat is prima.